De 7 beste studietips voor studenten met uitstelgedrag

Het is maandagmiddag. Je hebt gezworen dat je vandaag écht zou beginnen met studeren. Maar eerst nog even een koffietje. En een aflevering. En plots is het alweer avond. Herkenbaar? Je bent niet alleen. Uitstelgedrag is een van de meest voorkomende studieproblemen onder studenten.

Of je nu MBO, HBO of WO doet — iedereen kent het gevoel van “ik begin straks wel”. Toch is dat “straks” vaak het begin van stress, slapeloze nachten en tegenvallende cijfers. Gelukkig kun je uitstelgedrag doorbreken. In dit artikel lees je praktische studietips voor studenten met uitstelgedrag, gebaseerd op psychologisch onderzoek, motivatieprincipes en ervaringen van andere studenten.

1. Begrijp waarom je uitstelt

Voordat je iets kunt veranderen, moet je weten waarom je het doet. Uitstelgedrag is zelden luiheid. Vaak komt het voort uit stress, faalangst of een gevoel van overweldiging. Als een taak te groot lijkt, stelt je brein het automatisch uit om spanning te vermijden.

De oplossing: verdeel grote opdrachten in kleinere, overzichtelijke stappen. In plaats van “scriptie schrijven”, kun je beginnen met “titel bedenken” of “bronnenlijst maken”. Elke mini-stap verlaagt de drempel.

2. Maak een plan dat realistisch is

Een planning die te ambitieus is, is een valkuil. Veel studenten plannen té veel op één dag en voelen zich vervolgens schuldig als het niet lukt. Dat vergroot juist het uitstelgedrag.

Maak in plaats daarvan een realistische studieplanning. Gebruik een planner of digitale tool zoals Notion, Trello of Google Calendar. Vul je dagen niet vol, maar plan blokken van 1 à 2 uur met ruimte voor pauzes.

Geef prioriteit aan de belangrijkste taken — de zogenoemde “frogs” (naar het principe van Brian Tracy: Eat That Frog!). Begin elke dag met de moeilijkste taak. Daarna voelt de rest van de dag een stuk lichter.

3. Verwijder je afleidingen (en wees eerlijk)

Social media, meldingen en zelfs “even opruimen” kunnen je studietijd saboteren. Creëer daarom een afleidingsvrije zone. Zet je telefoon op vliegtuigstand of leg hem buiten handbereik.

Gebruik digitale hulpmiddelen zoals Forest, StayFocusd of Freedom om websites tijdelijk te blokkeren. En wees eerlijk tegenover jezelf: wat leidt jou het vaakst af? Schrijf het op en bedenk hoe je dat kunt beperken.

4. Stel mini-doelen en beloon jezelf

Uitstelgedrag ontstaat vaak omdat de beloning te ver weg is. Je brein heeft motivatie nodig om iets te doen wat niet direct leuk is. Door jezelf kleine beloningen te geven, houd je de motivatie gaande.

Spreek bijvoorbeeld met jezelf af dat je na elke 45 minuten studeren een korte pauze neemt, een snack eet of een aflevering kijkt. Gebruik een timer om dit ritme vast te houden. Zo koppel je studeren aan iets positiefs.

Wanneer je je tentamenweek succesvol hebt afgerond verdien je het om jezelf te belonen! Plan iets leuks voor jezelf, zoals het boeken van een tof festival. Om het je gemakkelijk te maken, kun je inspiratie opdoen via festicheck.

5. Werk met de “twee-minutenregel”

Een van de meest effectieve trucs komt van productiviteitsexpert David Allen: de twee-minutenregel.

“Als iets minder dan twee minuten kost, doe het dan meteen.”

Hetzelfde geldt voor studeren: begin gewoon. Zeg tegen jezelf dat je alleen twee minuten gaat lezen of schrijven. In de meeste gevallen ben je na die twee minuten bezig en blijf je doorgaan. De drempel om te starten verdwijnt.

6. Zoek een studiepartner of accountability buddy

Alleen studeren maakt het makkelijker om af te haken. Samen studeren creëert verantwoordelijkheid. Zoek een medestudent met hetzelfde probleem en spreek af om tegelijk te beginnen, pauzes te nemen en elkaar voortgang te sturen.

Gebruik eventueel een digitale “co-study room” op platforms zoals Study Together of Focusmate. Zo creëer je sociale druk — maar op een positieve manier.

7. Denk vooruit: de toekomstversie van jezelf

Een krachtig mentaal hulpmiddel is om te denken aan je “toekomstige zelf”. Hoe voelt het morgen als je wéér hebt uitgesteld? En hoe voelt het als je juist één hoofdstuk hebt afgerond?

Visualiseer dat voldane gevoel. Dat maakt het aantrekkelijker om nú te beginnen. Psychologisch onderzoek toont aan dat studenten die regelmatig hun toekomstige succes visualiseren, minder uitstelgedrag vertonen.

👉 Wil je leren hoe je die planning goed volhoudt? Lees dan ook onze blog [Hoe maak je in 10 stappen een effectieve studieplanning die je wél volhoudt].

📚 Universiteit Leiden – Tips tegen uitstelgedrag bij studenten.